Jaką protezę zębową wybrać? Akrylowa, elastyczna czy szkieletowa

Wybór protezy to decyzja na lata, a różnice między poszczególnymi rodzajami są większe niż sama cena. Chodzi o to, na czym proteza się opiera, jak bardzo obciąża dziąsła, czy widać jej elementy i jak łatwo ją później naprawić. Poniżej porównujemy trzy podstawowe rozwiązania oraz wariant na zasuwach.

Od czego zależy wybór

Zanim padnie nazwa konkretnej protezy, lekarz ocenia trzy rzeczy:

1. Ile zębów brakuje i gdzie. Braki pojedyncze, braki rozległe i bezzębie to trzy różne sytuacje.
2. Jakie zęby zostały i w jakim są stanie. Proteza szkieletowa i proteza na zasuwach wymagają zdrowych zębów oparciowych. Jeśli zostały tylko zęby ruchome wskutek choroby przyzębia, najpierw trzeba zająć się dziąsłami.
3. Jaki jest stan podłoża kostnego i dziąseł. Przy silnym zaniku wyrostka proteza trzyma się gorzej i trzeba to uwzględnić w planie.

Dopiero na tej podstawie porównuje się warianty.

Proteza akrylowa

Wykonana w całości z akrylu, opiera się wyłącznie na dziąsłach i podniebieniu. To rozwiązanie stosowane przede wszystkim przy bezzębiu, czyli utracie wszystkich zębów w łuku, ale bywa też używane jako uzupełnienie tymczasowe.

Zalety: najniższy koszt, prosta i tania naprawa, możliwość podścielenia, gdy dziąsło z czasem się obkurczy, oraz łatwa rozbudowa o kolejne zęby.

Wady: musi być stosunkowo gruba, żeby się nie łamała, przez co bardziej zaburza odczuwanie smaku i temperatury. Całe obciążenie przenosi na dziąsła, co z czasem przyspiesza zanik kości. Przy brakach częściowych utrzymuje się na widocznych klamrach.

W naszym gabinecie proteza akrylowa całkowita kosztuje 1500 zł.

Proteza elastyczna

Nazywana też nylonową. Wykonana z elastycznego tworzywa, dopasowuje się do kształtu dziąsła i nie ma metalowych klamer, bo utrzymują ją wypustki w kolorze dziąsła.

Zalety: najlepsza estetyka spośród protez ruchomych, nic nie widać podczas uśmiechu. Jest lżejsza, mniej odczuwalna i nie łamie się przy upadku. Dobrze sprawdza się przy brakach częściowych, zwłaszcza w odcinku przednim, oraz u osób uczulonych na metale.

Wady: trudniejsza i droższa w naprawie oraz podścieleniu niż akrylowa. Podobnie jak akrylowa opiera się głównie na dziąsłach, więc nie chroni przed zanikiem kości tak dobrze jak szkieletowa.

Koszt w naszym gabinecie to 2500 zł.

Proteza szkieletowa

Oparta na metalowym szkielecie, do którego mocuje się zęby i akrylowe siodła. Kluczowa różnica polega na tym, że przenosi obciążenie nie tylko na dziąsła, ale też na zęby własne pacjenta, do których jest przymocowana.

Zalety: najbardziej komfortowa z protez ruchomych. Jest cieńsza i sztywniejsza, mniej zakrywa podniebienie, dzięki czemu lepiej czuć smak i temperaturę potraw. Lepiej rozkłada siły żucia, co spowalnia zanik kości. Trzyma się pewniej i jest trwalsza.

Wady: wyższy koszt i konieczność posiadania odpowiednich zębów oparciowych. W wersji podstawowej utrzymuje się na klamrach, które przy zębach przednich mogą być widoczne.

Koszt w naszym gabinecie to 3000 zł.

Proteza szkieletowa na zasuwach

To odpowiedź na główną wadę protezy szkieletowej, czyli widoczne klamry. Zamiast klamry stosuje się zasuwę, czyli precyzyjny element zatrzaskowy ukryty wewnątrz korony założonej na ząb pacjenta. Proteza wpina się w to połączenie.

Efekt: nic nie widać podczas uśmiechu, a proteza trzyma się stabilniej niż na klamrach. To rozwiązanie kombinowane, łączące pracę stałą, czyli korony, z pracą ruchomą, czyli protezą. Wymaga większej precyzji wykonania i jest droższe, dlatego wycenę ustalamy indywidualnie po konsultacji, w zależności od liczby koron i zakresu pracy.

Co wybrać w konkretnej sytuacji

• Brak wszystkich zębów w łuku: proteza akrylowa całkowita.
• Braki częściowe, priorytetem komfort i trwałość: proteza szkieletowa.
• Braki częściowe, priorytetem estetyka i brak metalu: proteza elastyczna.
• Braki częściowe, zależy nam i na komforcie, i na tym, żeby nic nie było widać: proteza szkieletowa na zasuwach.
• Pojedynczy brak, zęby sąsiednie zdrowe: warto najpierw rozważyć rozwiązanie stałe, czyli most, zamiast protezy ruchomej. Most adhezyjny na włóknie szklanym pozwala uzupełnić jeden ząb bez szlifowania sąsiednich.

Pierwsze tygodnie z protezą

Przyzwyczajenie zajmuje zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Typowe i przejściowe są:

• zwiększone wydzielanie śliny,
• uczucie ciasnoty i obecności ciała obcego,
• trudność z wymową niektórych głosek, zwykle mijająca po kilku dniach ćwiczeń, na przykład czytania na głos,
• konieczność zaczynania od miękkich pokarmów i gryzienia obustronnego.

Jeśli proteza uwiera lub ociera, zgłoś się na korektę. Samodzielne szlifowanie w domu zwykle kończy się nieodwracalnym uszkodzeniem uzupełnienia.

Pielęgnacja i naprawy

1. Myj protezę po każdym posiłku, szczoteczką i środkiem przeznaczonym do protez, nie zwykłą pastą do zębów, bo ta może ją porysować.
2. Czyść też własne zęby i dziąsła. Zęby oparciowe protezy szkieletowej są szczególnie narażone na próchnicę i zapalenie dziąseł.
3. Nie parz protezy wrzątkiem i nie susz jej na grzejniku, bo może się odkształcić.
4. Zgłaszaj obluzowanie. Dziąsło z czasem się obkurcza i proteza wymaga podścielenia. U nas podścielenie kosztuje 200 zł, naprawa od 150 do 250 zł, a wzmocnienie protezy siatką metalową 200 zł.
5. Przychodź na kontrole, nawet przy protezie całkowitej. Ocena podłoża i dopasowania zapobiega odleżynom.

Podsumowanie

Proteza akrylowa jest najtańsza i sprawdza się przy bezzębiu. Proteza elastyczna wygrywa estetyką przy brakach częściowych. Proteza szkieletowa daje największy komfort i najlepiej chroni kość, a w wersji na zasuwach dodatkowo znika z pola widzenia.

Chcesz ustalić, które rozwiązanie ma sens w Twoim przypadku? Umów konsultację. Ocenimy stan zębów i podłoża, omówimy warianty i podamy pełną wycenę przed rozpoczęciem pracy. Więcej o naszej ofercie znajdziesz na stronie protetyka, a dane kontaktowe na stronie kontakt.

Najczęstsze pytania o protezy zębowe

Jaka proteza jest najlepsza? Taka, która pasuje do sytuacji. Przy bezzębiu akrylowa, przy brakach częściowych zwykle szkieletowa, a gdy priorytetem jest estetyka, elastyczna lub szkieletowa na zasuwach.

Czym różni się proteza szkieletowa od akrylowej? Szkieletowa ma metalowy szkielet, jest cieńsza i przenosi obciążenie także na zęby własne. Akrylowa opiera się wyłącznie na dziąsłach i musi być grubsza.

Co to jest proteza na zasuwach? Proteza szkieletowa mocowana na ukrytych zatrzaskach w koronach zamiast na widocznych klamrach. Trzyma się pewniej i nie widać jej podczas uśmiechu.

Ile kosztuje proteza zębowa? Akrylowa całkowita 1500 zł, elastyczna 2500 zł, szkieletowa 3000 zł. Wersję na zasuwach wyceniamy po konsultacji.

Jak długo trwa przyzwyczajenie się do protezy? Zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Jeśli proteza uwiera, potrzebna jest korekta w gabinecie.

Źródła i więcej informacji

• Protetyka stomatologiczna, portal dla pacjentów — Medycyna Praktyczna
• Zasady leczenia u dentysty — pacjent.gov.pl

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji stomatologicznej. O doborze uzupełnienia decyduje lekarz po badaniu jamy ustnej.