Fluor to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony zębów przed próchnicą, zwłaszcza u dzieci, których szkliwo dopiero dojrzewa. Wokół fluoryzacji krąży jednak sporo pytań i obaw. Poniżej wyjaśniamy, czym jest fluoryzacja i lakierowanie zębów, co dają, od kiedy i jak często warto je wykonywać, czy fluor jest bezpieczny oraz ile kosztuje lakierowanie i co przysługuje dzieciom w ramach NFZ.
Co to jest fluoryzacja zębów
Fluoryzacja to dostarczanie zębom fluoru, który wbudowuje się w szkliwo i czyni je twardszym i bardziej odpornym na działanie kwasów wytwarzanych przez bakterie. Fluor wspomaga też odbudowę miejsc, w których szkliwo zaczęło się odwapniać, zanim powstanie ubytek, i hamuje rozwój bakterii próchnicotwórczych.
Fluoryzację dzieli się na dwie grupy:
- Domową, czyli codzienne szczotkowanie pastą z fluorem. To podstawa ochrony zębów u dzieci i dorosłych.
- Profesjonalną, wykonywaną w gabinecie, najczęściej w postaci lakierowania zębów preparatem o wysokim stężeniu fluoru.
Lakierowanie zębów: co to jest i co daje
Lakierowanie polega na pokryciu zębów cienką warstwą lakieru z fluorem. Lakier przywiera do szkliwa i przez kilka godzin uwalnia fluor, który wnika w powierzchnię zęba.
Lakierowanie:
- wzmacnia szkliwo i zmniejsza ryzyko próchnicy,
- pomaga zatrzymać wczesne odwapnienia, widoczne jako białe, matowe plamy,
- łagodzi nadwrażliwość zębów,
- jest krótkie, bezbolesne i nie wymaga borowania ani znieczulenia.
Lakierowanie a lakowanie, czym się różnią
Te nazwy często się mylą. Lakierowanie to pokrycie wszystkich zębów lakierem z fluorem, który wzmacnia szkliwo na całej powierzchni. Lakowanie to wypełnienie bruzd na powierzchni żującej wybranych zębów trzonowych specjalnym lakiem, który zamyka miejsca, gdzie najłatwiej zaczyna się próchnica. Oba zabiegi się uzupełniają. Więcej o lakowaniu piszemy w artykule lakowanie zębów.
Jak wygląda lakierowanie zębów
Zabieg trwa kilka minut i przebiega następująco:
- Oczyszczenie zębów. Zęby zostają oczyszczone z płytki, żeby lakier dobrze przylegał.
- Osuszenie. Zęby osusza się wacikami lub powietrzem.
- Nałożenie lakieru. Lakier nakłada się małym pędzelkiem na powierzchnie zębów. Twardnieje w kontakcie ze śliną.
- Zalecenia po zabiegu. Przez kilka godzin nie należy jeść twardych pokarmów ani pić gorących napojów, a zęby szczotkuje się dopiero wieczorem lub następnego dnia, zgodnie z zaleceniem.
Dzieci zwykle dobrze znoszą lakierowanie, bo nie ma w nim nic nieprzyjemnego poza krótkim siedzeniem z otwartymi ustami.
Od kiedy i jak często lakierować zęby
Lakierowanie można wykonywać już u małych dzieci, zwłaszcza gdy mają podwyższone ryzyko próchnicy, na przykład pierwsze odwapnienia, częste podjadanie słodyczy albo trudności z codziennym szczotkowaniem. Szczególnie ważne jest zabezpieczenie świeżo wyrzniętych zębów stałych, których szkliwo jest jeszcze niedojrzałe.
Zwykle lakierowanie powtarza się dwa do czterech razy w roku. Częstotliwość dobiera dentysta na podstawie ryzyka próchnicy u dziecka. U bardzo małych dzieci z początkową próchnicą zębów mlecznych stosuje się też lapisowanie, o którym rozmawiamy indywidualnie.
Pasta z fluorem u dziecka: ile i jaka
Codzienna pasta z fluorem jest ważniejsza niż jakikolwiek pojedynczy zabieg w gabinecie. Kluczowe jest jednak odpowiednie dawkowanie:
- do 3. roku życia: pasta z fluorem w ilości ziarenka ryżu,
- od 3. do 6. roku życia: pasta z fluorem w ilości ziarnka groszku,
- po 6. roku życia: pasta dla starszych dzieci i dorosłych, z wyższą zawartością fluoru.
Rodzic powinien pomagać w szczotkowaniu i nakładać pastę, dopóki dziecko nie nauczy się wypluwać jej nadmiaru. Więcej o codziennej pielęgnacji piszemy w poradniku jak dbać o zęby dziecka.
Czy fluoryzacja zębów jest szkodliwa
Fluor stosowany w zalecanych ilościach jest bezpieczny i należy do najlepiej przebadanych sposobów zapobiegania próchnicy. Obawy dotyczą najczęściej nadmiernego połykania fluoru przez małe dzieci, które w okresie rozwoju zębów może prowadzić do fluorozy, czyli białych lub brązowych przebarwień szkliwa. Dlatego tak ważne jest dawkowanie pasty i pilnowanie, żeby dziecko jej nie połykało.
Lakier stosowany w gabinecie nakłada się w bardzo małej ilości i nie zwiększa istotnie ryzyka fluorozy. Jeśli masz wątpliwości, porozmawiamy o nich podczas wizyty i dobierzemy profilaktykę do wieku i potrzeb dziecka.
Ile kosztuje lakierowanie zębów i co na NFZ
W naszym gabinecie lakierowanie zębów kosztuje od 100 do 150 zł, a lapisowanie zębów mlecznych 50 zł za wizytę. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku.
Według zasad opisanych na portalu pacjent.gov.pl dzieci i młodzież do 18. roku życia mają w ramach NFZ refundowane lakierowanie wszystkich zębów stałych, nie częściej niż raz na kwartał. Nasz gabinet nie ma umowy z NFZ, więc u nas lakierowanie jest płatne. Zasady refundacji bywają aktualizowane, więc warto sprawdzić je na portalu pacjent.gov.pl.
Fluoryzacja w naszym gabinecie w Tarnowie
Nasz gabinet jest przyjazny dzieciom, a profilaktyka to ważna część stomatologii dziecięcej, którą prowadzimy. Wykonujemy lakierowanie, lakowanie i lapisowanie, uczymy dzieci szczotkowania i podpowiadamy rodzicom, jak dbać o zęby w domu. Staramy się, żeby wizyty kojarzyły się dziecku spokojnie i przyjemnie.
Chcesz zabezpieczyć zęby dziecka przed próchnicą? Umów wizytę. Dane kontaktowe znajdziesz na stronie kontakt.
Najczęstsze pytania o fluoryzację i lakierowanie
Co to jest fluoryzacja zębów? Dostarczanie zębom fluoru, który wzmacnia szkliwo. W domu z pasty, w gabinecie najczęściej przez lakierowanie.
Co daje lakierowanie zębów? Wzmacnia szkliwo, pomaga zatrzymać wczesne odwapnienia, zmniejsza ryzyko próchnicy i łagodzi nadwrażliwość.
Jak często można lakierować zęby? Zwykle dwa do czterech razy w roku. NFZ refunduje dzieciom do 18 lat lakierowanie zębów stałych nie częściej niż raz na kwartał.
Czy fluoryzacja zębów jest szkodliwa? W zalecanych ilościach nie. Ważne jest właściwe dawkowanie pasty u małych dzieci, żeby nie połykały jej nadmiaru.
Ile kosztuje lakierowanie zębów? W naszym gabinecie od 100 do 150 zł. U dzieci i młodzieży do 18 lat lakierowanie zębów stałych refunduje NFZ w placówkach z umową, a nasz gabinet jej nie ma.
Źródła i więcej informacji
- Zasady leczenia u dentysty, w tym świadczenia dla dzieci — pacjent.gov.pl
- Choroby i leczenie zębów — Medycyna Praktyczna, portal dla pacjentów
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji stomatologicznej. O sposobie i częstotliwości fluoryzacji decyduje dentysta.
