Plomba to najczęściej wykonywany zabieg w gabinecie stomatologicznym, a jednocześnie temat, wokół którego narosło sporo pytań: jaki materiał wybrać, ile to kosztuje, kiedy można jeść i czy ból po zabiegu jest normalny. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, czym jest plomba, jakie są rodzaje wypełnień, jak wygląda zakładanie, ile kosztuje prywatnie i na NFZ oraz kiedy zamiast plomby potrzebne jest leczenie kanałowe.
Co to jest plomba
Plomba, czyli w języku stomatologów wypełnienie, to materiał, którym uzupełnia się ubytek w zębie po usunięciu próchnicy albo po ukruszeniu. Wypełnienie odtwarza kształt zęba, przywraca mu funkcję i szczelnie zamyka miejsce, przez które bakterie mogłyby wnikać głębiej.
Przy okazji: poprawna forma to plomba. Słowo „blomba” jest regionalizmem lub błędem, choć bardzo często pojawia się w wyszukiwarce.
Rodzaje plomb
Dziś stosuje się przede wszystkim materiały w kolorze zęba. Najważniejsze z nich to:
- Wypełnienie kompozytowe, światłoutwardzalne. Najczęściej wybierane. Materiał dobiera się do odcienia zęba i utwardza lampą, dzięki czemu plomba jest estetyczna i twarda od razu po zabiegu. Sprawdza się w zębach przednich i bocznych.
- Wypełnienie glasjonomerowe. Uwalnia fluor i dobrze łączy się z zębem. Stosuje się je między innymi w zębach mlecznych, w ubytkach przy dziąśle i jako wypełnienie tymczasowe lub podkład.
- Wypełnienie przyszyjkowe. Uzupełnia ubytki przy linii dziąsła, które często powstają na skutek ścierania lub zbyt mocnego szczotkowania i bywają przyczyną nadwrażliwości zębów.
- Wypełnienia typu inlay i onlay. Przy dużych ubytkach w zębach bocznych zamiast klasycznej plomby można wykonać uzupełnienie kompozytowe przygotowane poza jamą ustną i przyklejone do zęba.
Amalgamatu, czyli dawnej srebrnej plomby, w Unii Europejskiej co do zasady już się nie stosuje.
Jak wygląda zakładanie plomby
Zakładanie wypełnienia przebiega zwykle podczas jednej wizyty:
- Badanie i znieczulenie. Oceniamy ząb i w razie potrzeby znieczulamy okolicę, żeby zabieg był bezbolesny.
- Usunięcie próchnicy. Usuwamy zmienione tkanki i oczyszczamy ubytek.
- Przygotowanie zęba. Ząb zostaje osuszony i przygotowany tak, aby materiał dobrze się z nim połączył.
- Nakładanie warstwami. Kompozyt nakłada się kolejnymi warstwami i każdą utwardza lampą.
- Kontrola zgryzu i polerowanie. Sprawdzamy, czy plomba nie przeszkadza w gryzieniu, i wygładzamy jej powierzchnię.
Mały ubytek zajmuje kilkanaście minut, większy dłużej, zwłaszcza gdy trzeba odtworzyć ścianę zęba.
Ile kosztuje plomba prywatnie i na NFZ
W naszym gabinecie ceny wypełnień wyglądają następująco:
- wypełnienie światłoutwardzalne, kompozytowe: od 250 do 350 zł,
- wypełnienie glasjonomerowe: od 250 do 300 zł,
- wypełnienie przyszyjkowe: od 250 do 300 zł,
- wypełnienie ubytku w zębie mlecznym: od 150 do 200 zł,
- znieczulenie miejscowe: 50 zł.
Cena zależy od wielkości i położenia ubytku, dlatego dokładny koszt podajemy po badaniu. Wszystkie pozycje znajdziesz w cenniku.
W ramach NFZ zakres jest węższy. Według zasad opisanych na portalu pacjent.gov.pl dorośli mają refundowane wypełnienie z materiału chemoutwardzalnego w zębach przednich, od kła do kła, a w zębach bocznych z materiału kapsułkowego. Dzieci i młodzież do 18. roku życia mają w zębach przednich wypełnienie światłoutwardzalne. Nasz gabinet nie ma umowy z NFZ. Więcej o różnicach piszemy na stronie NFZ czy prywatnie.
Kiedy można jeść po plombie
Wypełnienie kompozytowe utwardzone lampą jest twarde od razu, więc sam materiał nie wymaga czekania. Jeśli jednak zabieg odbywał się w znieczuleniu, z jedzeniem lepiej poczekać, aż czucie wróci, zwykle po dwóch, trzech godzinach. Odrętwiałe usta łatwo przygryźć, a gorący napój może oparzyć.
Przy wypełnieniu glasjonomerowym przez kilka godzin lepiej unikać twardych i bardzo lepkich pokarmów, bo ten materiał osiąga pełną twardość wolniej.
Ból zęba po plombowaniu, kiedy jest normalny
Po założeniu plomby, zwłaszcza głębokiej, ząb może przez kilka dni reagować na zimno albo lekko boleć przy nagryzaniu. To częsta reakcja miazgi na zabieg i zwykle stopniowo mija.
Są jednak sytuacje, w których warto wrócić do gabinetu:
- Ból przy każdym nagryzaniu może oznaczać, że wypełnienie jest odrobinę za wysokie. Korekta trwa kilka minut i przynosi ulgę.
- Ból, który narasta zamiast słabnąć, albo nadwrażliwość utrzymująca się dłużej niż dwa tygodnie wymagają kontroli.
- Silny, pulsujący lub nocny ból może oznaczać zapalenie miazgi i potrzebę leczenia kanałowego.
Kiedy plomba, a kiedy leczenie kanałowe
Plomba wystarcza wtedy, gdy próchnica nie dotarła do miazgi albo gdy miazga jest podrażniona, ale zdrowa. Typowym sygnałem jest krótki ból na zimno lub słodkie, który mija po usunięciu bodźca.
Leczenie kanałowe jest potrzebne, gdy zapalenie miazgi jest nieodwracalne albo miazga obumarła. Sygnałami są ból samoistny, nocny, długo utrzymujący się po zimnym lub ciepłym, a także ropień. Decyzję podejmuje dentysta po badaniu, często na podstawie zdjęcia rentgenowskiego. W naszym gabinecie leczymy ubytki, diagnozujemy zapalenia miazgi i zakładamy opatrunek leczniczy, a samo leczenie kanałowe prowadzi współpracujący z nami endodonta.
Ile wytrzymuje plomba i co zrobić, gdy wypadnie
Dobrze wykonane wypełnienie kompozytowe służy zwykle wiele lat. Na jego trwałość wpływają wielkość ubytku, siła zgryzu, zgrzytanie zębami, dieta i higiena. Z czasem brzegi wypełnienia mogą się przebarwić albo rozszczelnić, dlatego podczas przeglądów sprawdzamy stan starych plomb.
Jeśli plomba wypadła lub się ukruszyła, nie odkładaj wizyty. Do czasu wizyty dokładnie myj okolicę i unikaj gryzienia twardych pokarmów tą stroną. Odsłonięty ubytek szybko się powiększa, a im wcześniej go uzupełnimy, tym prostsze będzie leczenie.
Plomby w naszym gabinecie w Tarnowie
W ramach leczenia zachowawczego wykonujemy wypełnienia kompozytowe, glasjonomerowe i przyszyjkowe, wypełnienia w zębach mlecznych oraz uzupełnienia kompozytowe typu inlay i onlay. Pracujemy bez pośpiechu, w razie potrzeby w znieczuleniu, a przed zabiegiem mówimy, ile będzie kosztował.
Masz ubytek, ukruszony ząb albo starą plombę do wymiany? Umów wizytę. Dane kontaktowe znajdziesz na stronie kontakt.
Najczęstsze pytania o plomby
Ile kosztuje plomba? W naszym gabinecie wypełnienie kompozytowe od 250 do 350 zł, glasjonomerowe od 250 do 300 zł, w zębie mlecznym od 150 do 200 zł. Dokładną cenę podajemy po badaniu.
Kiedy można jeść po plombie? Kompozyt jest twardy od razu, ale po znieczuleniu warto poczekać, aż czucie wróci. Przy glasjonomerze przez kilka godzin lepiej unikać twardych pokarmów.
Czy ból zęba po plombowaniu jest normalny? Lekka nadwrażliwość przez kilka dni tak. Ból przy każdym nagryzaniu, narastający albo nocny wymaga kontroli.
Ile wytrzymuje plomba? Dobrze wykonane wypełnienie kompozytowe służy zwykle wiele lat. Trwałość zależy od wielkości ubytku, zgryzu i higieny.
Plomba czy blomba? Poprawnie plomba. W gabinecie mówimy zwykle wypełnienie.
Źródła i więcej informacji
- Zasady leczenia u dentysty w ramach NFZ — pacjent.gov.pl
- Choroby i leczenie zębów — Medycyna Praktyczna, portal dla pacjentów
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji stomatologicznej. O rodzaju wypełnienia decyduje dentysta po badaniu.